Maastrajecten
De Maas ziet er niet overal in Nederland hetzelfde uit. Het landschap be�nvloedt de loop van de rivier. Als er stuwen of dijken aangelegd zijn verandert menselijk ingrijpen de Maas. We onderscheiden verschillende Maastrajecten. Daarvan vallen de Bovenmaas, de Grensmaas, de Plassenmaas, de Noordelijke Maas, de Benedenmaas en de Getijdenmaas onder het project Ecologisch herstel Maas.
Bovenmaas
De Bovenmaas is het deel van de Maas dat het hoogst ligt. Het loopt van Eijsden, waar de Maas Nederland binnenkomt, tot en met Maastricht. Omdat de grond hier zacht en kalkrijk is, heeft de rivier een diepe bedding in het landschap uitgesleten. De Maas is hier gestuwd, wat wil zeggen dat de waterstand kunstmatig hoog gehouden wordt om scheepvaart mogelijk te maken.
Grensmaas
Eilanden ontstaan vanzelf in natuurlijke rivieren
Vanaf de noordgrens van Maastricht tot Stevensweert, bij Roermond, loopt de Grensmaas. Van alle grote rivieren in Nederland is de Grensmaas het meest natuurlijk gebleven. De loop van de rivier is niet aangepast aan de scheepvaart, omdat naast de Grensmaas het Julianakanaal aangelegd is, waarover alle schepen varen.
De Grensmaas loopt door een grindbedding en de rivier is vaak ondiep en stroomt snel. Daardoor komen er allerlei unieke soorten dieren en planten voor in en om de rivier. Toch zijn er nog allerlei ingrepen nodig om de Grensmaas nog natuurlijker te maken. Onlangs bleken dankzij enkele van die ingrepen honderden soorten planten en dieren teruggekeerd te zijn in het gebied van de Grensmaas, waaronder bevers en zeldzame soorten vlinders en libellen.
Plassenmaas
De Plassenmaas loopt van Stevensweert tot Belfeld. Dit traject dankt zijn naam aan de vele plassen die langs de rivier gegraven zijn om zand en grind te winnen. Veel van die plassen worden voor recreatie gebruikt, maar er zijn er ook bij die exclusief voor de natuur bestemd zijn. Langs een natuurlijke rivier komen allerlei plassen en geulen voor. Bij de Maas is veel van dat water verdwenen, maar de plassen van de Plassenmaas kunnen deels voor vervanging zorgen.
Noordelijke Maas
De Noordelijke Maas begint in Belfeld en eindigt in Heumen, bij Nijmegen. Eerst stroomt de rivier hier door de Peel in een diepe bedding en een smal rivierdal. Voorbij Arcen wordt de rivier breder en dieper en slingert de Maas meer door het landschap.
Benedenmaas
Van Heumen tot Lith loopt de Benedenmaas. De rivier stroomt vanaf Cuijck tussen dijken en meandert meer dan in de Noordelijke Maas of de Plassenmaas. Bij Keent wordt een oud natuurgebied waar veel dassen leven hersteld.
Getijdenmaas
Het deel van de Maas van Lith tot Ammerzoden, net voorbij Den Bosch, wordt de Getijdenmaas genoemd. Hier staat de rivier onder invloed van eb en vloed. Bij hoogwater staat het water in de Getijdenmaas twintig tot veertig centimeter hoger. Ook de Waal, die stroomafwaarts met de Maas verbonden is, be�nvloedt de waterstand in de Getijdenmaas.
In oevers die ongestoord kunnen afbrokkelen onstaat vaak ruimte voor de nesten van oeverzwaluwen
