Maas: Maaswerken
De Maaswerken is één van de grotere infrastructurele projecten in Nederland. Over een totale afstand van 222 kilometer werkt Rijkswaterstaat aan de drie doelstellingen van het project: bescherming tegen hoogwater, verbetering van de vaarweg en natuurontwikkeling.
De verhoogde kades verkleinen de kans op overstromingen van eens in de 30 a 50 jaar, tot eens in de 250 jaar
Tot 2015 wordt geïnvesteerd in het versterken van kades, het verdiepen van rivierbeddingen, rivierbochten verruimen, verbreding van het Julianakanaal, de aanleg van hoogwatergeulen en het afgraven van enorme hoeveelheden grond. Verder worden sluizen verbeterd en bruggen verhoogd. Sommige oevers worden overgelaten aan erosie, zodat de natuur zich daar kan ontwikkelen.
Rijkswaterstaat Maaswerken is een ingrijpend project. Er moet bijvoorbeeld grond voor worden opgekocht en sommige bedrijven moeten verplaatst worden. Dit heeft grote gevolgen voor de omwonenden en betrokkenen, maar ook voor het landschap.
Bescherming tegen hoogwater
De overstromingen van 1993 en 1995 hebben duidelijk gemaakt dat de bestaande beveiliging tegen hoogwater niet meer voldoet. Daarom is Rijkswaterstaat Maaswerken opgericht met als belangrijkste concrete doelstelling: het beschermen van de gebieden achter de kades tot een niveau van 1:250 per jaar. Dat wil zeggen dat de kades alleen mogen overstromen bij een waterafvoer die volgens kansberekening maar één keer in de 250 jaar voorkomt.
Om dit te bereiken worden verschillende methoden en technieken van hoogwaterbescherming op elkaar afgestemd. Denk hierbij aan de aanleg en het verhogen van kades in stedelijke gebieden, de aanleg van een overloopgebied langs de Maas en het verdiepen van het rivierbed. Daarnaast worden er geulen aangelegd die bij hoogwater volstromen met rivierwater en zelf ook gaan stromen. Zo wordt het water sneller afgevoerd.
Grind in en langs de Maas bij Meers moet ervoor zorgen dat het grondwater op peil blijft, tijdens en na de werkzaamheden
Bescherming tegen hoogwater in de Grensmaas
De Grensmaas is een onbevaarbaar deel van de Maas. Rijkswaterstaat werkt in dit gebied aan de bescherming tegen hoogwater door stroomgeulen te verbreden en de uiterwaarden te verlagen. De rivier tussen Roosteren en Maastricht krijgt meer ruimte en dat zorgt voor een betere bescherming tegen hoogwater. Tegelijkertijd levert deze verruiming van de rivier een meer afwisselend landschap op. Er kunnen zo natte en droge stukken ontstaan, waar andere plant- en diersoorten kunnen leven dan nu. Op ongeveer 1100 hectare krijgt de natuur op die manier vrij spel om zich te ontwikkelen.
Het Grensmaasproject wordt voor het grootste deel voor eigen rekening en risico uitgevoerd door het Consortium Grensmaas: zij realiseren een veiliger en natuurlijker Maas en mogen binnen dit project 53 miljoen ton grind winnen. Rijkswaterstaat Maaswerken is contractpartner van dit Consortium, waarin aannemers, grindproducenten en de Vereniging Natuurmonumenten zijn verenigd.
Bevaarbaarheid
De Maas is een Europese hoofdvaarweg die onder meer industriegebieden in Duitsland, België, Frankrijk en Nederland bereikbaar maakt. Het verbeteren van de Maasroute is dan ook een Europees en economisch belang. Een van de doelen van het project de Maaswerken is de vaarweg aan te passen aan de eisen van nu, zodat die geschikt wordt voor grotere binnenvaartschepen. Daardoor kan het vervoer over water een deel van het vrachtverkeer over de weg gaan vervangen. Vanaf 2015 kan dat 8.300 vrachtwagens per dag schelen op de Limburgse en Brabantse wegen.
De Maaswerken is een samenwerkingsverband tussen het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, de provincie Limburg en het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Na het aanpassen van de vaarweg kunnen schepen van 190 meter in plaats van maximaal 110 meter de Maas bevaren
