Maas: herinrichting Hemelrijkse Waard
De Hemelrijkse Waard is een uiterwaard langs de Maas in de gemeente Lith, provincie Noord-Brabant. Het gebied grenst aan de Aphense Waard, Allemanswaard en het Scheel. Samen zijn ze 235 hectare groot Om het land achter de dijken beter te beschermen tegen hoogwater en om nieuwe natuur te krijgen wordt de Hemelrijkse Waard opnieuw ingericht.
Luchtfoto van de Hemelrijkse Waard temidden van de omringende landbouwgebieden
Het landschap verandert door de herinrichting flink: landbouwgebied moet plaatsmaken voor natuur, waar eventueel ook wandelaars, fietsers en zeilers terecht kunnen. Ook verandert de samenstelling van het landschap. Open water, ruige stukken, moeras en bos wisselen elkaar uiteindelijk af.
Projectdoelen
De herinrichting van de Hemelrijkse Waard heeft twee doelen:
- een betere bescherming van het achterland tegen hoogwater;
- het creëren van nieuwe natuur.
Hoogwaterbescherming
Het klimaat verandert. In kortere tijd valt er meer neerslag. De waterstanden in de rivieren worden daardoor hoger en de kans op wateroverlast neemt toe. Na de wateroverlast van 1993 en 1995 werden al veel dijken langs de Maas verhoogd. De Commissie Waterbeheer 21e eeuw deed in opdracht van het kabinet onderzoek naar het toekomstige waterbeleid in Nederland. Volgens die commissie is alleen het verhogen van de dijken niet genoeg. Water heeft meer ruimte nodig. Om het Maaswater ook op lange termijn goed af te voeren krijgt het die ruimte. Bijvoorbeeld in de Hemelrijkse Waard.
Door de herinrichting komt er ruim 200 hectare nieuwe natuur bij
Nieuwe natuur
Natuur wordt in ons volgebouwde land steeds schaarser. Daarom stimuleert de overheid natuurontwikkeling. Rijkswaterstaat en het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hebben afgesproken dat er in 2015 ongeveer 7000 hectare nieuwe natuur moet zijn langs de grote rivieren. Die afspraken staan in de overeenkomst Nadere uitwerking voor rivierengebied (NURG). Hieronder valt ook de herinrichting van de Hemelrijkse Waard.
De natuurdoelen en de gewenste inrichting voor de Hemelrijkse Waard zijn uitgewerkt in de Ecologische Hoofdstructuur (rijksbeleid) en in het Natuurgebiedsplan Westelijke Maasvallei (provinciaal beleid). In deze plannen is onder andere vastgesteld dat er 235 hectare nieuwe natuur moet komen bij de herinrichting van de Hemelrijkse Waard. Verder gaat de uiterwaard deel uitmaken van het systeem van uiterwaarden tussen Megen en Lithoijen. Daar grijpt de mens zo min mogelijk in op de natuurontwikkeling. Zo ontstaat er een afwisselend landschap met open water, ruigten, moerassen en bossen die soms onder water komen te staan (ooibossen).
