Veiligheid oversteek Amsterdam-Rijnkanaal verhoogd

Snel en veilig het Amsterdam-Rijnkanaal oversteken, hoe doe je dat het beste? Rijkswaterstaat heeft dat onderzocht. Met zowel beroepsschippers als recreatievaarders. Bij het Scheepvaart en Transport College(STC) in Rotterdam zijn simulaties uitgevoerd. De resultaten uit het onderzoek hebben geleid tot maatregelen die de veiligheid bevorderen. 

De situatie op de kruising Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal bij Utrecht was onderwerp van de simulatie. Veel beroeps- en recreatieschippers vinden dit punt bij de Zuider- en Noordersluis gevaarlijk. Reden waarom Rijkswaterstaat juist deze kruising wilde onderzoeken. 

Vaarweggebruikers deden twee dagen mee aan de proef bij het STC in Rotterdam. Recreatievaarder Pim Frequin was een van hen: “Tevoren hadden we scenario's gemaakt van wat we wilden simuleren. Het STC heeft die in een simulatietool verwerkt. Het was vooral leerzaam te merken dat beroepsschepen zo hard varen en dus heel snel bij je zijn.” 

Lastige oversteek

In praktijk is de oversteek van het Amsterdam-Rijnkanaal lastig voor de recreatievaart. Het is een druk bevaren route met snelvarende beroepsschepen die elkaar inhalen. Het water is woelig. Golven lopen lang door, omdat de steile oevers ze niet dempen maar 'terugkaatsen'.

Door de breedte van het kanaal - ongeveer 120 meter - zitten de recreatievaarders snel in de vaargeul. De beroepsvaart moet op zijn beurt goed op de overstekende recreatievaartuigen letten. Die kunnen in de dode hoek van de vrachtschepen verdwijnen en vertonen soms onvoorspelbaar gedrag. 

Het onveilige gevoel van de vaarweggebruikers is dus terug te voeren op risicovol vaargedrag, onduidelijkheid over de verkeerssituatie, beperkt zicht en weinig ruimte om te manoeuvreren. 

Simulatie

Beroepsvaarder Gerald Vermeulen deed ook mee aan de simulaties. Hij vond het opmerkelijk dat een oplossing waarvan hij veel verwachtte in de praktijk minder goed bleek te werken: ”Recreatievaarders die in de voorhaven lagen te wachten om over te steken, kregen van een verkeersleider via de marifoon informatie over de verkeerssituatie op het Amsterdam-Rijnkanaal. Wat bleek? Zelfs ervaren recreatievaarders pakten de informatie niet direct en voor honderd procent op. Ze zijn daarin blijkbaar minder geoefend. Deze praktijksimulatie was heel verhelderend. Digitale informatieborden werken in dit geval kennelijk duidelijker en beter.” 

Resultaten

De resultaten van de simulaties resulteerden in een paar maatregelen die de veiligheid en het veiligheidsgevoel bij de oversteek verhogen:  

  • het weghalen van een deel van de oever verbetert het zicht en manoeuvreerruimte in de voorhaven.
  • digitale informatieborden geven de recreatievaarders meer duidelijkheid over het scheepvaartverkeer op het Amsterdam-Rijnkanaal. 
  • als direct oversteken niet kan, is het raadzaam over te steken volgens de richtlijnen van het knooppuntenboekje uit de serie 'Varen doe je samen'. Dus rechtsaf, oversteken zodra het kan en terugvaren.