Ecotopenatlas

De ecotopenatlas is momenteel niet beschikbaar. Naar verwachting komt er begin 2011 een nieuwe applicatie beschikbaar.

De ecotopen worden elke zes jaar opnieuw gekarteerd. Dit gebeurt om goed aan te sluiten bij de  Europese Kaderrichtlijn Water. Oorspronkelijk vond de kartering eens in de acht jaar plaats.

Ecotopenkaarten

Een ecotopenkaart is in feite een vegetatiestructuurkaart die is aangevuld met informatie over landschapskenmerken, zoals de overstromingsduur van het landschap, de waterdiepte en het beheer. Een ecotoop is een qua structuur en kleur homogeen terrein- of begroeiingselement. De grenzen tussen ecotopen worden ingetekend in de vegetatiestructuurkaart. 

Voorbeeld van een ecotopenkaart

Luchtfoto

De basis voor een vegetatiestructuurkaart, en dus ook voor een ecotopenkaart, is een luchtfoto. Uit zo’n luchtfoto leiden deskundigen een vegetatiestructuurkaart en ook een oeverlijnenkaart af. Op deze stereo-false-colour-luchtfoto’s met een schaal van 1:10.000 zijn verschillen in de structuur van de vegetatie te onderscheiden, zoals bij bos en grasland. Als u geïnteresseerd bent in deze luchtfoto’s kunt u ze bestellen via de link rechts op deze pagina.

Oeverlijnenkaart

Bij de interpretatie van de luchtfoto’s worden behalve de vlakken ook de oeverlijnen gekarteerd. De oeverlijn omvat de grens tussen water en land. Dit is gedaan voor het hoofdwater (zomerbed) en de daaraan getakte wateren. Van de oeverlijn is het type begroeiing aangegeven, waarbij is uitgegaan van de begroeiing die direct aan het water grenst.

Vegetatiestructuurkaart

Om een luchtfoto te interpreteren werken deskundigen aan de hand van een standaardoppervlak van 5x5 millimeter per kaartvlak. Dit komt overeen met een werkelijke oppervlakte van 50x50 meter bij een fotoschaal van 1:10.000. Op basis van de hoogteverschillen in vegetatie en aan de hand van reliëf op de luchtfoto stellen experts een vegetatiestructuurkaart op. 

Veel ecotopenkaarten worden ook gebruikt als input bij rivierkundige berekeningen. Daarom is ervoor gekozen om voor sommige vlakken op de vegetatiestructuurkaart een detail van 2x2 millimeter aan te houden als minimaal te karteren vlakgrootte. Deze aangepaste minimale grootte geldt voor plaatsen die relatief veel hydraulische weerstand veroorzaken. 

Voorbeeld van een locatie met een hoge hydraulische weerstand in de Klompenwaard.

Toetsing

Als laatste stap wordt de ecotopenkaart in het veld getoetst om de betrouwbaarheid ervan te bepalen. Voor een uitgebreide methodebeschrijving over de kartering kunt u het document ‘Methodeherziening Ecotopenkartering’ aan de rechterkant van de pagina downloaden.

Monitoring

De ecotopenkartering wordt uitgevoerd binnen de Monitoring Waterstaatskundige Toestand des Lands. Een belangrijk doel hierbij is het vastleggen van de toestand en het volgen van trends en ontwikkelingen in de Rijkswateren.

Het karteren van een ecotopenkaart kan veel informatie geven over de toestand van bijvoorbeeld een rivierengebied. Meer informatie wordt verkregen wanneer de veranderingen in de tijd worden gevolgd op basis van verschilkaarten. Aan de hand van dergelijke verschilkaarten kan het gevoerde beheer of beleid worden getoetst, of kunnen met behulp van modellen voorspellingen worden gedaan.

Toepassingen

Ecotopenkaarten vormen een belangrijke basis onder het werk van Rijkswaterstaat. De kaarten worden onder ander toegepast bij:

• MER-studies / planstudies (bv Integrale Verkenning Rijntakken (IVR), MER-studie PKB Ruimte voor de Rivier / MER-studie Maaswerken / MER Haringvliet (Kierbesluit) / Waterhuishouding Noord Nederland
• Ecologische netwerkstudies
• Hydraulische berekeningen (ecotoop als ruwheidselement) 
• Beheerplan Nat, Beheerplan Rijkswateren 
• Service Level Agreements (SLA) binnen Rijkswaterstaat 
• Beoordeling ten behoeve van de Kaderrichtlijn Water
• Project Stroomlijn (vegetatiebeheer langs de grote rivieren om de afvoercapaciteit van de grote rivieren te vergroten door de hoogwaterveiligheid op normniveau te brengen)