Spoor 3: Kennisopbouw

Rijkswaterstaat onderzoekt samen met de markt hoe:

• infrastructuur beter te benutten is
• afstemming in de logistieke keten te verbeteren is
• vaartuigen sneller schoner kunnen worden
• innovaties verder zijn te ontwikkelen

Het eindproduct is een gedragen plan voor overheid en markt. Hierin staan de stappen voor de jaren 2014-2020 beschreven die nodig zijn om de opgedane kennis om te zetten in de praktijk.

Stand van zaken mei 2012

•  8 mei 2012 lancering website Plan-Binnenvaart.
•  8 maart 2012 startmanifestatie op de RDM Campus. Kijk voor de presentaties bij de documenten rechts op deze pagina onder Documenten.
•  December 2011 opdrachten aan vier consortia gegund.

Onderzoekscluster 1: kennis binnenvaartsector

In dit onderzoekscluster gaat het om het vergroten van het inzicht in de structuur van de binnenvaartsector en inzicht in de robuustheid, innovatiebereidheid en veerkracht van de sector. Op basis van de kennisopbouw in dit onderzoekscluster wordt een visie op de noodzakelijke systeemvernieuwing van de binnenvaart gemaakt. In deze visie wordt aangegeven welke vernieuwingen in de binnenvaart nodig zijn om de ambities gericht op de modal-split doelstellingen te behalen en potentiële problemen (zoals slechte bereikbaarheid) te voorkomen. Uit de visie volgt tevens wat de belangrijkste onderwerpen zijn die in de andere onderzoeksclusters moeten worden onderzocht.

Onderzoekscluster 2: benutting infrastructuur

In dit onderzoekscluster gaat het om de beschikbaarheid, de benutting en de veiligheid van de infrastructuur. De mate van beschikbaarheid en optimale benutting van de infrastructuur dragen bij aan de efficiency en de betrouwbaarheid van de binnenvaart. Een veilige binnenvaart draagt ook bij aan de efficiency en betrouwbaarheid van de binnenvaart. Incidenten leiden namelijk tot beperkte beschikbaarheid van de infrastructuur en onbetrouwbaarheid van de binnenvaart.

Om gefundeerd te kunnen oordelen over de veiligheid van het toestaan van schepen op vaarwegen die tot dan toe geschikt waren bevonden voor kleinere schepen is het nodig om te weten hoe zij zich dynamisch zullen gedragen (bij een ontmoeting, bij het passeren van een kunstwerk etc). De uitvoer van dit cluster zal moeten aansluiten bij het Programma Beter Benutten. In dit cluster zal, daar waar nodig, naast containertransport ook bulktransport en recreatievaart meegenomen worden.

Onderzoekscluster 3: afstemming in de keten

 
In dit onderzoekscluster gaat het om afstemmingsproblemen tussen verschillende partijen in de keten. De afstemmingsproblemen leiden ertoe dat de efficiency en de betrouwbaarheid van de binnenvaart in het geding zijn. Door afstemmingsproblemen op te lossen kan de efficiency en de betrouwbaarheid van de binnenvaart naar verwachting sterk verbeterd worden. Hiermee wordt binnenvaart een volwaardig onderdeel van synchromodale vervoersoplossingen.

Onderzoekscluster 4: schone vaartuigen

Eén van de voorwaarden voor de binnenvaart als aantrekkelijk alternatief is dat de binnenvaart schoon is en in beleidsdoelen wordt zelfs gesproken over de binnenvaart als schoonste vervoerswijze. Met betrekking tot emissies is wetgeving van kracht, vanaf 2016 moeten nieuwe schepen aan CCR-4 normen voldoen en vanaf 2025 moeten alle bestaande schepen aan CCR-2 normen voldoen. Daarnaast hecht de markt steeds meer belang aan schoon vervoer.

In tegenstelling tot het wegvervoer gaan innovaties ter verbetering van de duurzaamheid in de binnenvaart langzaam. De reden is dat schepen en motoren in de binnenvaart vele jaren meegaan. De omloopsnelheid en de toepassing van innovaties in voorstuwing en overbrenging zijn daardoor erg laag. Om dit te doorbreken zijn nieuwe oplossingen nodig die het voor binnenvaartschippers aantrekkelijk maken hun (bestaande) schepen versneld te verbeteren door toepassing van nieuwe technologie. Het onderzoek in dit onderzoekscluster is daar dan ook op gericht.

Onderzoekscluster 5: innovaties in de binnenvaart

In dit onderzoekscluster wordt een kans geboden aan nieuwe, vanuit de markt ontwikkelde concepten om nader uitgewerkt te worden en/of zich (in de praktijk) te bewijzen. De innovaties moeten een positieve bijdrage leveren aan de doelstelling van spoor 3.
De innovaties worden beproefd via pilots en praktijkcases. Het onderzoekscluster wordt deels gevoed door de andere onderzoeksclusters waaruit ideeën voor pilots en praktijkcases worden aangedragen. Daarnaast zullen ook andere pilots en praktijkcases in dit onderzoekscluster worden uitgewerkt.