Rijkswaterstaat maakt wegen ook voor toekomst senior-proof
In 2020 bestaat de Nederlandse bevolking voor 20 procent uit 65-plussers. Naar verwachting nemen ouderen langer deel aan het wegverkeer. Tegelijkertijd rapporteren onderzoekers over langere reactietijd en afnemend zicht. Bij Rijkswaterstaat rijst de vraag: hoe houden we onze wegen ook in de toekomst senior-proof? Het innovatieproject Verzilvering Wegontwerp brengt maatregelen voor oudere weggebruikers in kaart.
Wereldwijde studies
Op dit moment zijn senioren verantwoordelijk voor 8 procent van de totale reizigerskilometers in Nederland. Dit aantal neemt de komende jaren toe. Uit geregistreerde ongevalgegevens blijkt bovendien dat bijna een derde van de verkeersslachtoffers ouder is dan 65 jaar. Het is dus niet voor niets dat er wereldwijd tal van studies zijn gedaan naar verkeersdeelname van ouderen. Uit de resultaten blijkt onder andere dat ouderen een langere reactietijd hebben in het verkeer. Het duurt dus langer om visuele indrukken te verwerken en rijgedrag daarop aan te passen.
Rijkswaterstaat maakt wegen senior-proof
Design for all
‘Ook binnen Rijkswaterstaat houden we ons bezig met de vraag hoe we de veiligheid op onze wegen kunnen garanderen bij toenemend gebruik door ouderen’, vertelt Sjef Moerdijk, senior adviseur bij de afdeling Gebruikers van Dienst Verkeer en Scheepvaart. ‘Het project Verzilvering Wegontwerp onderzoekt verschillende aspecten van beleving en veiligheid door 65-plussers. Onze huidige ontwerpbijbel is gebaseerd op design for all. Maar zijn die richtlijnen ook nog actueel over pak ‘m beet tien tot twintig jaar? We testen nu alvast een aantal extra maatregelen die het zicht op de weg sterk verbeteren.’
Extra reflectie
‘Passen we nu nog alleen reflectoren toe op vangrails en bermpalen, dit jaar willen we ook reflectoren op het asfalt testen’, vervolgt Moerdijk. ‘Ouderen hebben aangegeven baat te hebben bij extra geleiding op onverlichte wegen, daarom wil Rijkswaterstaat een proef doen. We willen weten hoe ouderen hierop reageren, maar ook of de reflectoren goed blijven zitten en in hoeverre extra beheer en onderhoud nodig is. Om het effect van deze maatregel te meten gaan we in gesprek met belanghebbenden, zoals ouderenbonden, (regionale) wegbeheerders en kennisinstellingen. Andere interessante gesprekspartners zijn oud-medewerkers van Rijkswaterstaat. We houden interviews, maar zijn ook bij ouderen in de auto gestapt om te zien hoe zij het verkeer beleven.’
Veiliger kruisingen
‘Binnen het deelproject Kruispuntenonderzoek treffen we veiligheidsmaatregelen bij een aantal gevaarlijke kruisingen. Zoals het aanpassen van verkeersregelinstallaties. Ouderen kunnen soms moeilijker inschatten of ze een weg veilig kunnen kruisen. We zouden hen meer tijd kunnen geven, door een logischer afwikkeling van de verkeerslichten te organiseren. Daarvoor is een aanpassing in de software nodig. In specifieke situaties kunnen we ook een extra middengeleider aanbrengen.’
Toekomstbestendig wegontwerp
Het project Verzilvering Wegontwerp wil in deze fase aandacht vragen voor veilig weggebruik (door ouderen) in de toekomst. Het doel is om de kennis over rijgedrag en veiligheidsbeleving van ouderen te bundelen en het wegontwerp waar nodig aan te passen aan de wensen van de toekomstige weggebruikers: verbeteringen voor oudere weggebruikers zijn verbeteringen voor alle weggebruikers.
