Rijkswaterstaat introduceert integraal veiligheidsplan

Aandachtspunt

"Zowel in de planstudie, de realisatie van een wegproject als in de gebruiksfase is veiligheid een belangrijk aandachtspunt. Rijkswaterstaat wil immers wegen opleveren die zonder risico’s zijn voor weggebruikers en die tegelijkertijd gezond en zonder gevaar tot stand zijn gekomen", benadrukt Martijn Flinterman, senior adviseur bij Rijkswaterstaat. "Aan Rijkswaterstaat onder andere de taak om ervoor te zorgen dat wegafzettingen goedgekeurd en getoetst zijn, zodat de aannemer veilig aan het werk kan én de weggebruiker in de tijdelijke situatie zijn weg veilig kan vinden. Daarnaast willen we dat de veiligheid een beheerst proces is en onderdeel van de bedrijfscultuur." 

Veiligheidsmanagement

Integraal veiligheidsplan

Sinds 2011 is veiligheidsmanagement zichtbaar in de hele keten van beleid, uitvoering en toezicht. Dienst Infrastructuur van Rijkswaterstaat, onder meer verantwoordelijk voor de aansturing van de grote aanlegprojecten, geeft veiligheid in projecten een belangrijke plaats. Flinterman: “Projectteams stellen een integraal veiligheidsplan op met dertien thema’s, die in elke projectfase aan de orde komen. Eind 2011 is dit plan verplicht en het jaar daarop moet de daarbij behorende proactieve veiligheidscultuur een feit zijn.”

Ongelukken voorkomen

“In de planvormingsfase start het projectteam met het vaststellen van de veiligheidsdoelen, veiligheidsambities en de invulling van die ambities. Hoe voorkomt het projectteam bijvoorbeeld ongelukken onder verkeersdeelnemers en medewerkers tijdens de werkzaamheden? En hoe verdeelt het team de verantwoordelijkheden? Ook wordt alvast nagedacht over de andere veiligheidsthema’s, zoals constructieve veiligheid, brandveiligheid, sociale veiligheid en verkeersveiligheid. Hoe zorgen we voor een veilig ontworpen, ingerichte en ingepaste weg in de omgeving? En hoe houden we verzorgingsplaatsen goed zichtbaar vanaf de snelweg? Deze vragen spelen een belangrijke rol in de ontwerpkeuze.”

Dilemma’s in het wegontwerp

De veiligheidsrisico’s geeft Rijkswaterstaat mee aan de opdrachtnemer, met de eis deze risico’s bij de uitvoering te beheersen. Een voorbeeld is de positie van een geleiderail ten opzichte van een geluidscherm. Vanuit de verkeersveiligheid gezien staat de geleiderail zo ver mogelijk van de weg en daardoor zo dicht mogelijk tegen het geluidscherm aan. Maar voor de arbeidsveiligheid is het beter de geleiderail een aantal meters van het geluidscherm af te plaatsen, zodat schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden achter de geleiderail kunnen plaatsvinden. Vanuit geluidsoverlast moet het geluidsscherm zo dicht mogelijk tegen de weg aan staan. Deze afwegingen neemt de opdrachtnemer mee bij het maken van het detailontwerp.

Toets na oplevering

Specifiek voor verkeersveiligheid vindt drie maanden na oplevering van de nieuwe weg een verkeersveiligheidsaudit plaats. Komt het voorspelde verkeersgedrag van weggebruikers overeen met de werkelijkheid? Blijkt uit het gedrag dat zij de plaatselijke situatie begrijpen? De verschillen vormen nieuwe uitgangspunten voor verbetering tijdens periodiek en groot onderhoud. De aandacht voor veiligheid houdt overigens niet op na de openstelling van een weg. Elke twee jaar bewaakt de verkeersveiligheidsinspectie de verkeersveiligheid en vindt er dagelijks inspectie plaats door weginspecteurs. De bevindingen vormen uitgangspunten voor verbetering tijdens periodiek en groot onderhoud.