Duurzaam winnen van energie

De rol van Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat wil een duurzame uitvoeringsorganisatie zijn en beheert een areaal dat kansen biedt voor het duurzaam winnen van energie. Rijkswaterstaat wil daarom marktpartijen helpen bij het realiseren van installaties waarmee op duurzame wijze energie gewonnen kan worden. Rijkswaterstaat doet veel, maar brengt geen risicodragend kapitaal in en verstrekt geen subsidies (dat doet het ministerie van EL en I). Het opwekken van energie is immers geen taak van de overheid.

Belemmeringen

Bij het realiseren van een idee kunnen belemmeringen in de weg staan. Waar mogelijk probeert Rijkswaterstaat deze belemmeringen weg te nemen. Zo wordt op dit moment de evaluatie van de Beleidsregel over de plaatsing van windturbines op rijkswaterstaatswerken voorbereid met als doel de markt te stimuleren windturbines op het areaal van Rijkswaterstaat te plaatsen. Rijkswaterstaat is bovendien in veel gevallen samen met andere overheden vergunningsplichtig. Rijkswaterstaat heeft bijvoorbeeld geen invloed op provinciale of gemeentelijke bestemmingsplannen of op de tarieven van het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf, dat terreinen van de Staat der Nederlanden beheert en verkoopt.

Bent u een marktpartij met initiatieven of ideeën wat betreft winning van duurzame energie?

Als u een concreet (of minder concreet) voorstel heeft om dit te doen samen met Rijkswaterstaat, neem dan contact met ons op. Kijk voor ideeën eens in de inspiratieatlas, rechts op deze pagina. Deze atlas gaat in op de ‘kansen’ voor het duurzaam winnen van energie op het ‘natte’ areaal. Op dit moment worden de kansen op het ‘droge’ areaal onderzocht.

Wat gebeurt er nu al?

Met hulp van Rijkswaterstaat zijn diverse duurzame waterkracht-, windenergie-, en zonne-energieinstallaties in ontwikkeling of al in bedrijf genomen. Een aantal succesvolle voorbeelden:

• Windturbines in de Noordzee, zoals het Prinses Amaliapark.
• Windturbines op land. Langs Rijkswegen of langs dijken.
• Zonnecellen, bijvoorbeeld geïntegreerd in geluidsschermen (langs de A9) of op geluidsschermen (langs A27). De verwachting is dat deze vorm van energiewinning in de komende jaren goedkoper zal worden en daarmee aan belang zal winnen.
• Waterkrachtcentrales in onder andere Lith en Hagestein.
• Warmte- en koudeopslag uit het oppervlaktewater. Het gebouw van Rijkswaterstaat in Terneuzen is een mooi voorbeeld van een locatie waar deze methode wordt toegepast.

Verschillende energiebronnen

Rijkswaterstaat vroeg het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) te onderzoeken waar nu en straks de grootste kansen liggen voor duurzame energiewinning, zowel qua volume als techniek. In de rechterkolom op deze pagina vindt u hun rapport. Daarnaast deed bureau Roland Berger hier onderzoek naar in opdracht van het Innovatieplatform. Op dit moment zijn dat:

• Windenergie op land
• Windenergie op zee
• Koude- en warmteopslag
• Op termijn zonne-energie

In ontwikkeling: ruimtekaart voor duurzame energie

Er wordt een ruimtekaart voor duurzame winning van energie ontwikkeld. Deze kaart beschrijft waar binnen het areaal ruimte geboden kan worden aan duurzame winning van energie. De volgende stap is om in samenspraak met marktpartijen en andere overheidsinstanties te komen tot versnelling.

Mogelijkheden biomassa

Rijkswaterstaat onderzoekt of het areaalbeheer efficiënter kan worden uitgevoerd door op zoek te gaan naar verdienkansen voor biomassa. De verwachting is dat de vraag naar biomassa de komende tientallen jaren wereldwijd sterk zal stijgen.
Een belangrijke vraag is hoe de biomassa die wordt geproduceerd, benut kan worden als grondstof voor economische activiteit. Rijkswaterstaat bekijkt wat we zelf kunnen doen op het gebied van bermen, watergangen en biomassa. Ook zoeken we naar samenwerking in de keten.