Rijkswaterstaat start verdediging vooroevers Zeeuwse dijken

22-07-2009 | Zeeland | persbericht

Hiermee wordt de stabiliteit van de dijken en daarmee de veiligheid van het achterland tegen overstroming voor de toekomst gewaarborgd.

Zowel op de Westerschelde als de Oosterschelde zorgt de getijdestroming op een aantal locaties voor voortgaande erosie van de de vooroever. Dit is het gedeelte van de waterkering dat onder water zit en de basis van het dijkgedeelte boven water vormt. Waar de erosie de stabiliteit van de vooroever en daarmee dus ook de stabiliteit van de dijk in gevaar brengt, moet dit worden tegengegaan door het verdedigen van de vooroever. Dit gebeurt door deze te bestorten met breuksteen en slakken.

Slakken en breuksteen

De milieueisen voor het gebruik van materialen in de waterbouw zijn zeer streng. Daarom gebruikt Rijkswaterstaat alleen die materialen die volgens de huidige wetgeving (besluit bodemkwaliteit) zijn toegestaan. De keuze voor het gebruik van slakken en breuksteen heeft te maken met de optredende stroomsnelheden van het water en de eigenschappen van de materialen.

Slakken en breuksteen hebben een hoog eigen gewicht. Hierdoor spoelen ze in stroming en golfslag niet weg. Door te kiezen voor een bepaalde korrelafmeting, voor slakken is dit 40 tot 200 millimeter, en deze in een minimaal benodigde dikte aan te brengen wordt er ook voor gezorgd dat de ondergrond niet meer uitspoelt.

In de golfzone wordt breuksteen van grotere afmetingen gebruikt. De afmetingen hiervan zijn circa 25 tot circa 65 centimeter. Door deze grote afmeting en het zware gewicht spoelen ze door de golfslag niet weg.

In overleg met diverse partijen, onder meer andere overheden, natuurorganisaties, de visserijsector en recreatieve doelgroepen (duikers) zijn de verschillende belangen geïnventariseerd. Rijkswaterstaat weegt deze belangen goed af in de voorbereiding en uitvoering van het project.

Twee clusters

Het totale project is onderverdeeld in twee afzonderlijke clusters. Het eerste cluster heeft de hoogste prioriteit en moet in 2010 afgerond zijn. Dit cluster is reeds aanbesteed en voor de uitvoering is een aannemer gecontracteerd. Cluster 2 betreft locaties met een iets minder hoge prioriteit. De voorbereidingen hiervoor zijn dit voorjaar gestart en naar verwachting wordt eind dit jaar met de aanbestedingsprocedure begonnen. De werkzaamheden voor dit cluster beginnen dan daadwerkelijk in 2010 en moeten uiterlijk december 2012 zijn afgerond.

Westerschelde

In de Westerschelde bestaan de werkzaamheden voor cluster 1 uit het aanbrengen van een vooroeververdediging van 625 meter bij Zuidwatering, nabij Ritthem, en 150 meter bij Borssele, nabij de Total steiger.

Voor het verdedigen van de vooroever wordt hier de ondergrond eerst uitgevuld met een laag fosforslakken, welke vervolgens wordt afgedekt met een laag staalslakken. In de golfzone wordt op de staalslakken nog breuksteen aangebracht. Deze werkzaamheden starten 27 juli en zijn eind december 2009 gereed.

Oosterschelde

In de Oosterschelde is er, na overleg met de diverse belanghebbenden, bij cluster 1 voor gekozen geen fosforslakken toe te passen. Er is daar gekozen om enkel staalslakken toe te passen, die in de golfzone weer worden afgedekt met breuksteen.

Daarnaast wordt in de Oosterschelde op diverse plaatsen ook nog breuksteen op het dieper gelegen talud beneden de golfzone aangebracht. Dit wordt onder meer gedaan ten behoeve van de kreeftenpopulatie. De nieuwe versterkte taluds worden bovendien met hoogteverschillen aangebracht, waardoor een meer natuurlijke oever ontstaat.

Kreeften naar andere plek

Tenslotte zullen voordat met de werkzaamheden wordt aangevangen de kreeften tijdelijk naar een andere locatie worden overgebracht. Diverse organisaties werken hieraan mee.

In de Oosterschelde beginnen de werkzaamheden in november dit jaar bij Zuidhoek-de Val, aan weerszijden van de Zeelandbrug over een lengte van 575 meter. Ook de vooroevers van de dijk bij Cauwersinlaag, lengte 160 meter, en Schelphoek, lengte 450 meter, worden verdedigd. Deze werkzaamheden zullen uiterlijk juni 2010 worden afgerond.

300 kilometer dijken

De Oosterschelde en Westerschelde hebben samen meer dan 300 kilometer aan dijken. In totaal wordt door deze werken circa 3% van de aanwezige vooroever verstoord.

Rijkswaterstaat is er zich van bewust dat door het aanbrengen van de noodzakelijke verdediging van de vooroevers schade ontstaat aan de bestaande onderwaterhabitat. Specifiek voor de mogelijke ecologische gevolgen van het bedekken van de huidige zachte bodem met een hard materiaal, zoals breuksteen en staal- en fosforslakken, zal Rijkswaterstaat monitoren wat de gevolgen zijn.

Wanneer er op dit specifieke punt onaanvaardbare effecten blijken te zijn, zal Rijkswaterstaat herstelmaatregelen nemen. Ten behoeve van de veiligheid van de achterliggende gebieden is deze ingreep echter niet te vermijden.